tự chủ

Thân thiện

Một học sinh tự chủ trong việc sắp xếp thời gian học tập của mình.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Tự điều hành, quản lý mọi công việc của mình, không bị ai chi phối: Trạng thái một cá nhân, tổ chức hoặc quốc gia có quyền quyết định và kiểm soát các vấn đề của chính mình.
   • Tự làm chủ tình cảm, hành động của mình, không để bị hoàn cảnh chi phối: Khả năng kiểm soát cảm xúc, suy nghĩ và hành vi của bản thân trước các tác động bên ngoài.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Một quốc gia độc lập phải có quyền tự chủ về chính sách đối ngoại.
  • Trước những lời khiêu khích, anh ấy đã cố gắng tự chủ để không xảy ra xung đột.
  • Công ty con này hoàn toàn tự chủ về tài chính và nhân sự.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Không tự chủ được": Mất khả năng kiểm soát bản thân.
  • Vì quá đau đớn, bệnh nhân đã không tự chủ được và la hét.
• "Tự chủ về tài chính": Có khả năng tự quản lý và chi trả các khoản thu chi mà không phụ thuộc vào người khác.
  • Sau khi tốt nghiệp và đi làm, cô ấy đã hoàn toàn tự chủ về tài chính.

Biến thể và từ gần giống

• Tự chủ (tính từ dạng rút gọn): Thường dùng trong các cụm danh từ.
  • Tinh thần tự chủ.
  • Nền kinh tế tự chủ.
• Quyền tự chủ (danh từ): Quyền được tự quyết định và quản lý.
  • Các trường đại học được trao nhiều quyền tự chủ hơn.
• Tự lập: Tự mình gây dựng cuộc sống, công việc mà không dựa vào người khác (nhấn mạnh hành động xây dựng).
• Tự quản: Tự mình quản lý (thường dùng cho một tổ chức, cộng đồng).

Từ đồng nghĩa

• Tự quyết: Tự mình quyết định (nhấn mạnh vào hành động ra quyết định).
• Làm chủ (bản thân): Kiểm soát được bản thân (thường dùng cho cảm xúc, hành vi).
• Tự kiềm chế: Kìm nén, kiểm soát những cảm xúc, ham muốn của bản thân.

Các cụm từ liên quan

• Độc lập, tự chủ: Một cặp từ thường đi cùng nhau, chỉ trạng thái hoàn toàn không phụ thuộc và có quyền tự quyết.
  • Theo đuổi con đường phát triển độc lập, tự chủ.
• Mất tự chủ: Rơi vào trạng thái không còn kiểm soát được hành vi hoặc cảm xúc.
  • Cơn đau khiến anh ấy mất tự chủ.

Thành ngữ/Tục ngữ liên quan

• "Giàu sang không kiêu, nghèo khó không nản": Thể hiện tinh thần tự chủ, làm chủ được bản thân trong mọi hoàn cảnh.
• "Tự lực cánh sinh": Tự sức mình vươn lên, thể hiện tinh thần tự chủ và không ỷ lại.

Học thuật

1. đg. 1 (hay t.). Tự điều hành, quản lí mọi công việc của mình, không bị ai chi phối. Đường lối độc lập, tự chủ. 2 Tự làm chủ tình cảm, hành động của mình, không để bị hoàn cảnh chi phối. Giận quá, không tự chủ nổi. Không tự chủ được nên sa ngã.